Higiena w branży spożywczej i farmaceutycznej – dlaczego wersja ze stali nierdzewnej to standard w strefach czystych?

W zakładach o rygorystycznym reżimie sanitarnym, takich jak przetwórnie spożywcze, zakłady mięsne, mleczarnie czy fabryki leków, przedostanie się takich zanieczyszczeń do strefy kontrolowanej stanowi bezpośrednie zagrożenie dla jakości partii produktu.

Zamiast walczyć z pyłem i brudem rozniesionym po całej hali, warto wyeliminować problem bezpośrednio u źródła, wykorzystując specjalistyczne systemy czyszczenia przejazdowego w strefach przejścia.

• Koła wózków widłowych jako nośnik zanieczyszczeń
• Gdzie zatrzymać zanieczyszczenia przenoszone przez koła?
• Dlaczego stal nierdzewna sprawdza się na regularnie mytych przejazdach?
• Jak dobrać nierdzewną kratę do przejazdu w zakładzie spożywczym lub farmaceutycznym?
• Czego krata nie zastąpi

Koła wózków widłowych jako nośnik zanieczyszczeń

W zakładach spożywczych i farmaceutycznych przepływ personelu między strefami jest zwykle dobrze kontrolowany: odzież ochronna, mycie rąk, maty dezynfekcyjne.

Ruch kołowy trudniej kontrolować w podobny sposób. Wózek widłowy obsługujący plac, rampy i magazyn surowców wjeżdża potem do hali produkcyjnej. To klasyczna droga tzw. kontaminacji krzyżowej, czyli przeniesienia zanieczyszczeń ze strefy brudnej do czystej przez ludzi, sprzęt lub pojazdy.

Co przedostaje się do hali na bieżniku opon:

• piasek i drobne kruszywo, które działają jak materiał ścierny i matowią posadzkę żywiczną,

• błoto i wilgoć, pogarszające przyczepność na trasach ruchu kołowego i pieszego,

• pył, który po wyschnięciu unosi się w powietrzu i osiada na powierzchniach,

• sól drogową w sezonie zimowym, przyspieszającą korozję elementów metalowych,

• resztki opakowań i folii zebrane na placu i w strefie dostaw.

Gdzie zatrzymać zanieczyszczenia przenoszone przez koła?

Zakład spożywczy. Na trasie z rampy w kierunku produkcji

Na wjazdach dominuje wilgotne błoto, a zimą także sól drogowa. Strefy często myje się pianą i wodą pod ciśnieniem, więc stal nierdzewna pracuje tu w warunkach, które szybko zużyłyby ocynk.

Czyszczenie kół wózków widłowych w zakładzie spożywczym najlepiej zaplanować w miejscu, przez które faktycznie przejeżdżają pojazdy opuszczające strefę dostaw. Pole można umieścić na odcinku między rampą a buforem magazynowym lub na przejeździe w kierunku produkcji.

Lokalizacja zależy od tego, gdzie zakład rozdziela ruch i jakie zabrudzenia chce zatrzymać. Przy lepkich resztkach surowców skuteczność szczotkowania trzeba sprawdzić na miejscu. Wynik próby pomoże ustalić, czy koła wymagają dodatkowego mycia.

Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 przewiduje, że podłogi w pomieszczeniach przygotowania, obróbki lub przetwarzania żywności mają być łatwe do czyszczenia i w razie potrzeby do dezynfekcji.

W odniesieniu do powierzchni wyposażenia w obszarach pracy z żywnością, szczególnie tych mających z nią kontakt, przepisy wymuszają zmywalność i odporność materiałów na korozję. Kryteria te pomagają ocenić przydatność wyposażenia w miejscu montażu.

Zakład farmaceutyczny. Po stronie logistycznej przed śluzą materiałową

Czyszczenie kół w zakładzie farmaceutycznym to element kontroli przepływu materiałów przed strefą klasyfikowaną. Zabrudzenia są zwykle lżejsze, ale wymagania dokumentacyjne bardziej rygorystyczne. Krata działa jako bariera przed pomieszczeniem czystym, nie jako jego wyposażenie.

Czyszczenie kół wózków przed śluzą materiałową może ograniczyć ilość cząstek wnoszonych z magazynu do strefy transferu. Przykładowo wózek magazynowy przejeżdża przez pole czyszczące i dowozi ładunek do punktu przekazania.

W produkcji sterylnej zasady transferu wynikają ze strategii kontroli zanieczyszczeń, określanej skrótem CCS. Aneks 1 do unijnych wytycznych GMP wskazuje, że transfer wyposażenia i materiałów jest jedną z głównych dróg wprowadzania zanieczyszczeń do pomieszczeń czystych.

Kratę można rozważyć jako etap wstępnego czyszczenia po stronie logistycznej. Wyposażenie śluzy i procedury transferu dobiera się do klasy pomieszczenia oraz oceny ryzyka.

Dlaczego stal nierdzewna sprawdza się na regularnie mytych przejazdach?

Stal nierdzewną chroni cienka warstwa tlenków na powierzchni, zwana warstwą pasywną. Gładka, nieporowata struktura stali nierdzewnej ogranicza przywieranie osadów organicznych i mikroorganizmów, a także wykazuje pełną odporność na mycie ciśnieniowe i środki dezynfekcyjne.

Umożliwia to zachowanie najwyższego poziomu higieny bez ryzyka łuszczenia się powłok ochronnych czy powstawania ognisk rdzawych.

Jak dobrać nierdzewną kratę do przejazdu w zakładzie spożywczym lub farmaceutycznym?

Najpierw dobierz materiał do warunków mycia, a potem układ szczotek do kół i zabrudzeń. Pełne uzbrojenie oznacza rozmieszczenie szczotek na całym polu modułu. Układ szachownicowy wykorzystuje mniej szczotek na tej samej powierzchni.

Wariant Standard ma pełne uzbrojenie: 315 szczotek na moduł. Więcej punktów kontaktu z bieżnikiem przydaje się przy wjeździe z placu, skąd pojazdy wnoszą dużo piasku i błota.

Economic ma 158 szczotek w układzie szachownicy i pasuje do przejść wewnętrznych z mniejszym napływem brudu.

Szczegóły opisuje nasze porównanie wariantów Standard i Economic.

System montuje się na istniejącej posadzce z najazdami albo w zagłębieniu z ramą wpustową.

W strefie czystej przewagę daje montaż we wpuście z ramą i wanną ze stali nierdzewnej: krata leży na poziomie posadzki, a brud zbiera się w jednym, łatwym do umycia miejscu.

Czego krata nie zastąpi

Krata jest pierwszą barierą mechaniczną. Nie dezynfekuje kół i nie zastępuje mycia posadzki, śluz ani procedur sanitarnych. Jej skuteczność obniżają: zbyt krótkie pole, szybki przejazd, pole węższe niż trasa, przepełniona wanna, zużyte szczotki i brak odwodnienia przed bramą.

Chcesz zabezpieczyć strefy czyste w swoim zakładzie?

Nasi doradcy pomogą dobrać odpowiednią długość pola czyszczącego, zagęszczenie szczotek oraz wariant konstrukcyjny dopasowany do ruchu kołowego w Twoim obiekcie.

Najczęstsze pytania

Czy nierdzewna krata dezynfekuje koła wózka?

Krata ze szczotkami mechanicznie usuwa osad z kół. Gdy zakład wymaga dezynfekcji, obowiązuje osobna procedura określająca sposób jej wykonania.

Czy kratę ze stali nierdzewnej można myć środkami chlorowymi?

Rodzaj i stężenie środka trzeba dobrać do stali nierdzewnej, a po myciu spłukać powierzchnię wodą.

Czy nierdzewny Standard nadaje się do mycia chemią stosowaną w zakładzie?

Zgodność zależy od wykonania zestawu i warunków mycia. Podaj producentowi nazwy preparatów, stężenia robocze, temperaturę, czas kontaktu oraz sposób płukania.